Eerste Staten-Generaal voor de Antwerpse haven levert dankbare suggesties op

Freddy Michiels
Haven, Transport & Logistiek
Eddy Bruyninckx
Marc Van Peel

De eerste Staten-Generaal van de Antwerpse haven, die plaatsvond op 22 juni 2010, reikt meer dan twintig bouwstenen aan die de positie van Antwerpen in de beperkte liga van hoofdhavens in Europa zullen bevestigen. 

Zo komt er een port community system dat de verschillende IT-services bundelt waarmee Antwerpen nu al aan de Europese top staat. De verbindingen met het achterland worden versterkt door vijf nieuwe spoorverbindingen en nieuwe bargeprojecten. En er volgen commerciële initiatieven om de verdieping maximaal te benutten. De haven blijft de belangrijke motor voor de sector van transport en logistiek.

De Staten-Generaal betekent het eerste tussentijds verslag over het totaalplan voor een nog meer concurrentiële haven. Dit werd op initiatief van Eddy Bruyninckx, gedelegeerd bestuurder van het Havenbedrijf Antwerpen, en Roger Roels, voorzitter van Alfaport Antwerpen, eind 2009 opgestart. Bijna 200 havenspecialisten uit de publieke en private sector hebben vanaf februari aan het project meegewerkt. De plannen vormen niet alleen een antwoord op het voorbije crisisjaar, maar wapenen de haven ook voor de concurrentiestrijd. 

Eddy Bruyninckx: "Het moment is duidelijk in positieve zin gekanteld. Recent marktonderzoek heeft uitgewezen dat het grootste deel van onze klanten Antwerpen als beste keuze ziet."

Roger Roels: "We zullen als havengemeenschap nog scherper inzoomen op onze klanten. Daarbij zien we de haven als een schakel in de grotere supply chain." 

De landinwaartse ligging en de bijzondere competentie rond logistiek, goederenbehandeling en industrie dragen bij tot de versterkte positionering van Antwerpen. Om die vooraanstaande rol in de totale productketen te spelen, werd een aantal initiatieven genomen om dieper op de marktsegmenten te focussen en de randvoorwaarden te optimaliseren.

We zetten de belangrijke elementen die tijdens de Staten-Generaal aan bod kwamen op een rijtje:

Toegankelijkheid: Verdieping levert nu al resultaat op.

"De verdieping van de Westerschelde loopt voor op schema en zal tegen het eind van het jaar volledig gerealiseerd zijn," bevestigt Vlaams minister Hilde Crevits. De minister maakt haar belofte om versneld werk te maken van de uitvoering waar. De eerste fase, die van start ging op 12 februari, zal al eind juli klaar zijn. Met direct een duidelijke verbetering van de toegankelijkheid van de Antwerpse haven als gevolg. 

De hoofden van de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit, Jacques D'Havé en Rein van der Kluit kondigen een nieuwe op- en afvaartregeling aan. Zo verruimen de tijpoorten voor de containervaart met één tot anderhalf uur. De historische grens van 15 meter voor de containerafvaart is behaald, stelt minister Hilde Crevits tevreden vast. 

Deze resultaten gelden voor de tussenfase van de derde verdieping. De volledige verdieping zal het vaarcomfort van en naar Antwerpen nog verbeteren. Ook andere initiatieven, zoals de oprichting van een cel Scheepvaartmanagement binnen het Havenbedrijf, dragen hiertoe bij. Over de tweede zeesluis is minister Hilde Crevits duidelijk: “Voor de nautische toegankelijkheid van de haven is een tweede sluis op Linkeroever belangrijk. De onderhandelingen vorderen goed.”

De markt speelt in op de duidelijk positieve effecten van de verdieping. De Vereniging voor Expeditie, Logistiek en Goederenbelangen van Antwerpen (VEA) neemt trouwens het engagement om, gezien de troeven van Antwerpen (onder meer de sterke traditie als gespecialiseerde expediteurshaven met ruim 200 expeditiebedrijven), de door hun gecontroleerde lading bij voorkeur en in eerste instantie te boeken bij containerlijnen die Antwerpen fysiek aanlopen.

IT en Douane: één community system

Uit een vergelijking met Portbase en Dakosy blijkt dat Antwerpen ook op IT-vlak zijn plaats aan de Europese top inneemt. De oprichting van een port community system moet die positie blijven versterken. Dit portaal bundelt de diverse services voor de havengemeenschap. Het gaat onder meer over de nautische IT-dienstverlening en de douaneaangiften. Bovendien heeft de stuurgroep van het port community system de prioriteiten voor het komende jaar vastgelegd: ECS, vooraanmelding en de nieuwe generatie nautische modules (APICS2).

Om klaar te zijn voor de komende Europese douaneprojecten wordt ook de vlotte doorstroming van de goederen aangepakt. VEA heeft samen met Douane en Portilog de handen in elkaar geslagen voor een actieve campagne rond AEO-certifiëring, zodat tegen de zomer van 2011 drie kwart van de Antwerpse expediteurs AEO-gecertifieerd zal zijn.

Het achterland wordt een steeds belangrijker aspect van havencompetitiviteit. Vijf nieuwe spoorverbindingen (Parijs, Wenen, Ludwigshafen, Verona en Sopron) en drie opgewaardeerde trajecten (Lyon, Novarra en Duisburg) versterken de positie van Antwerpen. Voor barge zien we de opstart van het BICOS-project (Joint barge planning system), de afstemming van de vaarschema’s bij de barge-operatoren, de premium barge service en de oplevering van BTS 2.0.

Nieuwe marketing aanpak

De aandacht van de Antwerpse havengemeenschap richt zich op de verschillende vervoersmodi om ook een verschuiving van het wegverkeer te bekomen. De havengemeenschap vraagt bovendien de afschaffing van de tol aan de Liefkenshoektunnel. Ook in de toekomstige Oosterweelverbinding komt er best geen tolsysteem. De haven schrijft zich wel in in het principe van de slimme kilometerheffing.

In de eerste helft van het jaar is er zwaar geïnvesteerd in het ontwikkelen van een gesegmenteerde marketinganalyse waarbij de collectieve kennis en expertise van de havengemeenschap werd benut. Deze analyse ligt aan de basis van de verdere uitwerking van een vernieuwde marketingaanpak waarin krachtige boodschappen en promotieactiviteiten zullen worden toegespitst op de specifieke behoeften van ieder marktsegment en/of doelgroep. 

Tewerkstelling

De haven van Antwerpen blijft met een directe tewerkstelling van ruim 60.000 mensen een van de belangrijkste werkplekken in dit land en de aandacht voor werkgelegenheid blijft een belangrijke prioriteit. Zeker ook voor de havenarbeid, waarbij het Havenbedrijf en Alfaport de intentie ondersteunen van de sociale partners om vanaf morgen de positieve dialoog te hervatten. Het gaat hier niet om de productiviteit van de havenarbeiders, maar wel over de modernisering van de arbeidsorganisatie die er moet voor zorgen dat de tewerkstelling op peil kan blijven en groeimogelijkheden worden benut.

Antwerpen speelt een cruciale rol in de plannen van Vlaanderen als logistieke draaischijf. Als je het beschikbare areaal in de haven vergelijkt met dat in de rest van Vlaanderen, dan zie je dat in de komende tien jaar maar liefst 40 procent van de verwachte aangroei in beschikbare ruimte voor logistiek in de haven van Antwerpen ligt. Hier ligt dus een potentieel voor minstens 3.000 arbeidsplaatsen.

Havenschepen Marc Van Peel: “Sterk door samenwerk heeft zich de voorbije maanden vertaald in voldoende bouwstenen die de haven van Antwerpen moeten toelaten om de concurrentie met de andere havens op te vangen. Ik ben tevreden dat alle partijen zich engageren om de samenwerking voort te zetten en verdere projectideeën uit te werken. Antwerpen is bovendien bereid tot samenwerking met de andere Vlaamse havens. Het onderlinge gevecht zouden de buitenlandse havens maar al te graag hebben. Maar de complementariteit ligt besloten in de specifiek eigen sterktes die elkaar aanvullen. Een verkeerd begrepen complementariteit zou een historische vergissing betekenen.” 

Webdesign Desk02