"Innovatie is de weg uit de crisis, de toekomst van onze economie"

Nicole Verstrepen
Innovatie
Van Droogenbroeck Michaël
Van Droogenbroeck Michaël
Van Droogenbroeck Michaël

Financieel en economisch journalist Michaël Van Droogenbroeck nam de deelnemers aan kmo-connected mee naar de vierdelige documentaire reeks ‘Econoshock 2.0’, die productiehuis Sylvester in samenwerking met econoom Geert Noels maakte voor Canvas en waarin hij wereldwijd op zoek gaat naar de oorzaak, de gevolgen en de oplossingen van de financiële crisis. Econoshock 2.0 is ook de titel van het boek dat Noels vlak voor het begin van de crisis schreef. De reeks werd enkele maanden geleden uitgezonden. Het besluit van Michaël Van Droogenbroeck na zijn tocht is duidelijk: “Innovatie loopt als een rode draad door waar de uitdagingen liggen als je uit de crisis wil kruipen”, stelt hij.

Financieel en economisch journalist Michaël Van Droogenbroeck nam de deelnemers aan kmo-connected mee naar de vierdelige documentaire reeks ‘Econoshock 2.0’, die productiehuis Sylvester in samenwerking met econoom Geert Noels maakte voor Canvas en waarin hij wereldwijd op zoek gaat naar de oorzaak, de gevolgen en de oplossingen van de financiële crisis. Econoshock 2.0 is ook de titel van het boek dat Noels vlak voor het begin van de crisis schreef. De reeks werd enkele maanden geleden uitgezonden. Het besluit van Michaël Van Droogenbroeck na zijn tocht is duidelijk: “Innovatie loopt als een rode draad door waar de uitdagingen liggen als je uit de crisis wil kruipen”, stelt hij.

Michaël Van Droogenbroeck is dus de wereld rond getrokken om te kijken hoe de financiële schok, die ons iets meer dan vijf jaar geleden door elkaar geschud heeft, geëvolueerd is en hoe de kaarten vandaag liggen. Michaël Van Droogenbroeck: “We wilden met de reeks vooral geen pessimistische visie geven, maar op zoek gaan naar een antwoord op de crisis. We hebben ons daarbij gebaseerd op de zes grote schokken uit het boek van Geert Noels, die vandaag op ons afkomen en we zijn gaan kijken wat de mogelijke uitwegen zijn uit die fundamentele veranderingen.”

Die zes schokken die samen een megaschok veroorzaken, zijn:

  1. De financiële schok
  2. De digitale schok
  3. De opkomst van de groeilanden
  4. De demografische schok (de vergrijzing)
  5. Het einde van de fossiele brandstoffen
  6. De groene economie

De financiële schok

De roots van de financiële crisis liggen in de Verenigde Staten waar in september 2008 de zakenbank Lehman Brothers overkop is gegaan, wat een wereldwijde domino in gang gezet heeft. Michaël Van Droogenbroeck: “Fortis was twee weken later de eerste bank op het Europese vasteland die in problemen kwam en er zijn in Europa vele banken gevolgd. Overheden hebben massaal moeten bijspringen. Amper twee maanden na het begin van de crisis is Europa in recessie gegaan. Met de gevolgen worden we vandaag nog steeds geconfronteerd. Het uit de crisis kruipen is eigenlijk nog maar net volop begonnen.”

De financiële wereld is ondertussen veranderd. De banken zijn veel voorzichtiger geworden met het verstrekken van kredieten. Ondernemen en consumeren zijn veel moeilijker geworden. Michaël Van Droogenbroeck: “Dat is geen fijne vaststelling, maar we kunnen er iets uit leren. Zo bezocht ik Dave Steward die net buiten Manchester een busbedrijf runt, waarbij hij busjes en bestelwagens verhuurt. Doordat zijn klanten geen krediet meer kregen, dreigde zijn zaak over de kop te gaan. Als protest tegen het beleid van de banken, heeft hij zelf een bank opgericht. Met ‘The bank of Dave’ doet hij aan klassiek bankieren. Hij haalt geld op bij spaarders aan een rente waar ze tevreden mee zijn en financiert de kmo’s in zijn dorp. Zo heeft hij zijn busbedrijf gered. Rond zijn persoon is ondertussen een populaire realityshow gecreëerd en hij staat op het punt na meer dan zestig of zeventig jaar als eerste opnieuw een banklicentie te krijgen in Groot-Brittannië.”

De digitale schok

Ook de digitale schok heeft fundamentele veranderingen teweeg gebracht. Michaël Van Droogenbroeck: “Er zijn knappe toepassingen mogelijk: online kleding bestellen, online een boek laten drukken, zonder dat er stockage of overdruk komt kijken,… Voor ondernemers biedt de digitale schok veel mogelijkheden. Zo kan via crowdfunding geld ingezameld worden voor projecten waar klassieke financierders geen geld voor willen vrijmaken. Bij ons staat crowd funding nog in zijn kinderschoenen, maar in de Verenigde Staten maken kmo’s er met veel succes gebruik van. Voor kmo’s wordt crowdfunding in de toekomst wellicht een belangrijke financieringsmethode.”

De opkomst van de groeilanden

Of Europa met de opkomst van de groeilanden nog een economische speler wordt in de toekomst? Michaël Van Droogenbroeck: “Onze toppositie op het vlak van industrieel ondernemen zijn we eigenlijk al kwijt. Of dit onoverkomelijk is? Ja, als je vindt dat grote fabrieken ook hier moeten staan. Maar die strijd verliezen we. Neen, als je kijkt wat er nog wel mogelijk is en op innovatief vlak is dat heel veel. In Singapore is Katoennatie een van de grootste spelers en een van de vele bedrijven die de verschuiving naar het Oosten gebruikt hebben om ook daar actief te worden. Ook kleinere Vlaamse spelers zijn er actief. Ik denk aan Vyncke, een West-Vlaams bedrijf dat in Singapore nieuwe energie maakt op basis van afval van takken die daar massaal op straat liggen. Je afzetmarkt is niet langer je dorp of stad, maar de hele wereld en met de middenklasse die in het Oosten opkomt, ligt daar een gigantisch potentieel.”

De vergrijzing

Door de toenemende vergrijzing zijn er tegenwoordig te weinig jongeren om de alsmaar ouder wordende babyboomers te ondersteunen, maar met de groter worden groep vaak begoede mensen ontstaat ook een nieuwe afzetmarkt. Michaël Van Droogenbroeck: “Ook daar zijn er opportuniteiten. De grote jongerenwerkloosheid in de Zuid-Europese landen en het tekort aan zorgkundigen in eigen land bracht een klein bedrijf (Zorgmedewerkers.be) op het subliem idee om zorgkundigen uit Spanje aan te werven en ze eerst een taalbad te geven om ze daarna in onze zorginstellingen tewerk te stellen. Wat op het eerste gezicht een onoverkomelijk probleem in de economie blijkt, wordt op een zeer creatieve en innovatieve manier opgelost door gebruik te maken van een arbeidsoverschot in Spanje en dat op een zeer geslaagde manier naar hier te brengen.”

Fossiele brandstoffen maken plaats  voor groene economie

Het einde van de fossiele brandstoffen en de opkomst van een groene economie zijn twee schokken die veel met elkaar te maken hebben. Michaël Van Droogenbroeck: “De fossiele brandstoffen zijn eindig, maar er zijn alternatieven. In Marokko zag ik hoe het bedrijf Windvision uit Herent daar het grootste windmolenpark van Europa en bij uitbreiding Noord-Afrika aan het bouwen is. Een groot deel van de Marokkaanse economie zal met dit park mee van stroom worden voorzien. Als je maar creatief genoeg bent, zijn er fantastische oplossingen.”

Webdesign Desk02