Wanbetalingen in ons land?

Freddy Michiels
Advocaten
Fred Niemans
Greenfield Advocaten
Sofie Papen
Atrius Advocaten
Thomas Niclaes
Blienberg Advocaten
Wim Herreman
Antaxius Advocaten

Negen op de tien bedrijven kampt met wanbetalingen. Volgens een rapport van kredietverzekeraar Atradius werd in 2016 gemiddeld 42 % van de totale waarde van B2B-vorderingen laattijdig betaald. Hoe zien de advocaten deze vaststelling vanuit hun praktijkervaring?

De advocaten rond de tafel van kmo-insider hadden enkele tips in petto voor bedrijfsleiders en gaven hun kijk op de WCO (Wet op de Continuïteit van Ondernemingen). "WCO mag niet het schaamlapje voor belastingverlaging zijn", zo stelt Fred Niemans bijvoorbeeld. Of de wet van 2 juli 2016, de IOS (wat staat voor Invordering van Onbetwiste Schulden) soelaas biedt? Die wet maakt het mogelijk om onbetwiste facturen buitengerechtelijk te innen. Het innen van onbetwiste handelsschulden zou goedkoper, eenvoudiger en sneller verlopen en de werklast van de griffie zal erdoor verminderen.
Virginie Tombeur: "Uit commerciële overwegingen is het niet altijd makkelijk is om de druk op de ketel te houden, maar ik waarschuw toch iedereen dat je als bedrijfsleider niet te lang mag wachten om iets te ondernemen om je vorderingen betaald te krijgen."
Het is bekend dat te lang wachten om afspraken te laten naleven je in een vicieuze cirkel doet belanden. Advocaten moeten – net zoals andere bedrijfsleiders – de klanten ook opvoeden in het naleven van afspraken. Sommige klanten ben je beter kwijt dan rijk, maar dat is natuurlijk niet altijd eenvoudig.
Wim Herreman: "Is de ruime bescherming van de WCO gepast? Sommige bedrijven zijn met de WCO geholpen, maar er zijn ook slachtoffers. Door de verstrenging van de wet zijn de misbruiken er wel uit en de rechtbank gaat beter na of er nog wel continuïteit is, voor ze een WCO toestaat, maar veel kmo's verliezen grote delen van hun vordering als zo'n plan wordt goedgekeurd. Maar als een WCO niet wordt goedgekeurd, is het vaak nog erger en volgt een faillissement. Een kei kan je immers niet stropen"

Wie oordeelt of een bedrijf kan recupereren
met een WCO?

Thomas Niclaes: "Alle schuldeisers samen oordelen of ze een WCO aanvaarden of niet. Maar ik stel vast dat de rechtspraak de WCO economisch aan het doodknijpen is. De fiscale schulden en het begrip loon worden zodanig uitgebreid dat er eigenlijk geen differentiatie meer mogelijk is naar bedrijfsvoorheffing, naar RSZ en dat de mensen allemaal 100% moeten uitbetaald worden. Dat zijn meestal grote schuldeisers en daar vloeien vaak ook nog eens aansprakelijkheidsprocedures uit voort omdat de wetgever een aantal bijzondere aansprakelijkheden in het leven heeft geroepen. Dat maakt dat van zodra er financiële moeilijkheden zijn, het dansen op een slappe koord wordt tussen een WCO-procedure, een faillissement en een bestuurdersaansprakelijkheid. Het ligt allemaal heel dicht bij elkaar en je voelt dat de staat veel agressiever optreedt dan vroeger."
Wim Herreman: "Een belangrijk verwijt is dat je te lang hebt voortgedaan. Dagdagelijks worden bestuurders persoonlijk aangesproken."
Sofie Papen: "Vaak wordt bij een WCO een bijkomende investering van de aandeelhouders verwacht."
Fred Niemans: "De WCO kan niet het schaamlapje zijn om belastingverlaging te krijgen. Zo krijg je concurrentievervalsing met andere bedrijven. Sommige WCO's zijn echt niet verantwoord."
Voor Thomas Niclaes moet de staat voor een stuk mee het bad in. Als de overheid 100% terugbetaald krijgt, blijft er immers minder over voor de andere schuldeisers. "Een WCO kan goed zijn voor de werkgelegenheid, maar mag niet dienen om louter het faillissement uit te stellen."

Te jonge wetgeving?

Wat de wet van 2 juli 2016 betreft rond de Invordering van Onbetwiste Schulden begrijpt Virginie Tombeur het principe dat je niet via de rechtbank moet passeren, en dat je met een aanmaning van de deurwaarder bij gebrek aan reactie meteen een tool hebt om uit te voeren. "Maar als er wel reactie komt na een aanmaning is het een maat voor niets. In hoeverre blijft een schuld onbetwist? Dat is het zwakke punt", oordeelt ze.
Volgens Fred Niemans is de IOS een nog te jonge wetgeving om behoorlijk te kunnen evalueren. We missen nog een stuk slagkracht. Pas als er geen protest komt op de aanmaning van de deurwaarder krijgt de brief de waarde van een vonnis. Komt er wel protest, dan dient de advocaat een procedure op te starten, die echter vooraf wordt gegaan door twee aanmaningen én een aanmaning van de deurwaarder. Dat is tijdverlies en het bedrijf in kwestie blijft onder de radar (van Graydon bijvoorbeeld).
Thomas Niclaes: "Ik ben het daar niet mee eens. Het is nog altijd de magistraat die een uitvoerbare titel moet geven zodat minstens de kamers voor handelsonderzoeken hier zicht op hebben"
Voor Thomas Niclaes is het een perfecte en snelle procedure voor recurrente dossiers, waarin kleine bedragen moeten worden ingevorderd. Hij wordt hierin bijgestaan door Sofie Papen, die stelt dat het verrassingseffect soms groot is ("weinig bedrijven weten dat ze moeten protesteren") en door Wim Herreman die stelt dat er geen hoge gerechtskosten aan verbonden zijn.
Virginie Tombeur: "De idee erachter is goed, maar de dag dat men weet dat men gewoon maar een mailtje moet sturen om een maand gerust te zijn... Men creëert alternatieve methodes om sneller te gaan en om te vermijden dat men het geld misloopt, maar het zijn telkens andere procedures. Men zou moeten investeren in de bescherming van je vordering: in meer personeel op de griffie, in een meer efficiënt IT-systeem,..."
Thomas Niclaes: "De IOS is deels een uitvoering van de hervormingen van de wet op de natuurlijke rechter waarbij alle vorderingen B2B werden overgeheveld naar Koophandel. Vroeger was de vrederechter tot een bedrag van 1.860,00 EUR hiervoor bevoegd . "Dat heeft een toevloed van werk veroorzaakt bij koophandel. Dat probeert men nu voor een stuk te verminderen. Ik denk dat het op termijn zijn voordelen kan hebben."
De belangrijkste frustratie bij de cliënten is wel dat het allemaal soms lang duurt, dat de procedures te traag zijn. Wellicht door personeelstekort en onvoldoende informatica, maar het zou een streven van de overheid moeten zijn om sneller op de bal te kunnen spelen.

Het eenzijdig betalingsbevel bestaat al Europees sedert 2008. Wanneer de tegenpartij in het buitenland woont, kan je in ons land een uitvoerbare titel krijgen, waarmee de deurwaarder kan betekenen en uitvoeren in het buitenland. Op welke manier is dat in ons land rechtsgeldig en hoe werkt het?

Wim Herreman vertelt dat hij daar al een paar keer mee gewerkt heeft, en dat je daarvoor formulieren moet invullen op een website. Het gaat volgens hem relatief snel. De kostprijs zou volgens Virginie Tombeur heel doenbaar zijn. Sofie Papen ziet nog een fundamenteel probleem in de effectieve uitvoering in het buitenland.
Fred Niemans: "Het geld staat inderdaad niet meteen op de rekening, in tegenstelling tot wat je cliënten denken. Soms hebben mensen al een aantal faillissementen achter de rug en doen ze gewoon verder. Als schuldeiser is dat erg frustrerend.."
Sofie Papen: "Voor schuldvorderingen op een buitenlandse partij kijk je best eerst naar de grootte van het bedrag. Is het aanzienlijk? Anders is het de moeite niet om eraan te beginnen. De uitvoeringskosten zijn heel hoog. "
Beslag gaan leggen in het buitenland, is nog een moeilijker, complexer opgave. Je moet weten waar en hoe. Als we informatie hebben over bankrekeningen geeft dat een mogelijkheid. Landen als Nederland, Duitsland, Frankrijk,... dat is nog haalbaar. Maar hoe zuidelijker hoe moeilijker.
Fred Niemans: "Wij hadden een vordering van zo'n 150.000 euro op een bedrijf dat gevestigd was in New York. We contacteerden een advocaat ginds om dit op te volgen. "Voor zo'n lage bedragen? Daar beginnen wij niet aan", kregen wij als antwoord..."
Sofie Papen: "Rechters houden niet altijd rekening met de reële schade die geleden werd. Je stelt vaak een vordering wegens imagoschade of commerciële schade en als de rechter ziet in de balans dat je winst gemaakt hebt dat boekjaar, oordeelt hij soms dat je geen schade hebt geleden en wijst hij je vordering af. "

 

Webdesign Desk02